Preverbale logopedie helpt baby’s en jonge kinderen bij het drinken, eten en slikken
Als een baby onrustig drinkt, de fles weigert of als een jong kindje moeite heeft met stukjes eten, denken de meeste mensen niet meteen aan logopedie. Toch kan juist daar de hulp van een preverbaal logopedist van waarde zijn.
“Logopedie wordt vaak geassocieerd met taal en articulatie. Maar als een kindje bijvoorbeeld moeite heeft om uit het flesje te drinken, weten ouders niet altijd dat ze bij een logopedist terecht kunnen”, vertelt Gerlin Koops. Als preverbaal logopedist bij Logopedisch Centrum Noord behandelt ze baby’s en jonge kinderen met problemen rond eten en drinken. “Ouders denken soms dat het erbij hoort en vanzelf weer overgaat. Daardoor modderen ze soms onnodig lang zelf aan. Ze zoeken op internet naar oplossingen, maar negen van de tien keer werken die gewoon niet. Terwijl we met preverbale logopedie problemen soms binnen één of twee behandelingen kunnen verhelpen.”
Logopedie vanaf de geboorte
Preverbaal betekent: voor het praten. “Een logopedist kan al vanaf de geboorte betrokken zijn. Voor veel mensen is dat verrassend vroeg. Zolang alles goed gaat, staan we er nauwelijks bij stil hoeveel er eigenlijk komt kijken bij een slokje drinken.” Een pasgeboren baby drinkt grotendeels vanuit reflexen. Zuigen, slikken en ademen moeten daarbij goed op elkaar zijn afgestemd. Voor een baby die te vroeg is geboren of een laag geboortegewicht heeft, kan drinken een hele opgave zijn. “Een kindje start dan soms met sondevoeding. Wij kijken intussen hoe we de voedingsreflexen en het zuigen zo goed mogelijk kunnen ondersteunen, zodat het kindje uiteindelijk goed uit een flesje of aan de borst kan drinken.”
Beter drinken door een andere houding
Een mooi voorbeeld is de behandeling van een jongetje van vier weken oud. Hij had een redelijke start, maar werd opgenomen in het ziekenhuis omdat hij steeds slechter ging drinken en zijn groei stagneerde. Onderzoek toonde aan dat hij een virus had opgelopen. Hij kreeg een sonde om voldoende vocht en voeding binnen te krijgen en toch te groeien. “Vanuit het ziekenhuis kregen wij de vraag hoe we hem goed uit het flesje konden laten drinken, zodat de sonde eruit kon en hij op eigen kracht kon aansterken en groeien”, geeft Gerlin aan.
De oplossing zat in iets ogenschijnlijk eenvoudigs: de houding waarin hij werd gevoed. “Door hem op zijn zij te voeden, had hij de meeste stabiliteit in zijn lichaampje. Daardoor kon de meeste energie gaan naar het motorisch goed kunnen drinken en het vasthouden van het speentje en het drinken zelf. Op die manier heeft het jongetje binnen één à twee weken technisch goed uit het flesje leren drinken. Al na een paar dagen kon de sonde worden verwijderd en ging het gewoon hartstikke goed.”
De behandeling
Elke behandeling begint met een intakegesprek, een mondonderzoek en een observatie van het eten of drinken. “We kijken in de mond of er iets aan de hand is waardoor het drinken of het eten moeilijker kan gaan. Ook kijken we mee tijdens een voedingsmoment. Dat kan een flesje zijn, borstvoeding, het eten van een hapje of vaste stukjes. Vaak valt tijdens zo’n eerste observatie al iets op. Soms kan een kleine aanpassing een groot verschil maken. Bijvoorbeeld een andere houding, een ander flesje, een andere speen met een snellere of juist langzamere flow of een ander lepeltje of bekertje. Er is ontzettend veel materiaal op de markt. Wij kunnen ouders tijdens de eerste behandeling al adviseren wat in hun situatie het beste kan werken.”
Gerlin merkt dat ouders het erg prettig vinden dat ze ondersteuning krijgen. “Voor jonge ouders is het allemaal nieuw. Dan is het fijn als iemand met je meekijkt en tips geeft om het voor het kindje gemakkelijker te maken. Ouders zijn dan heel dankbaar dat een aanpassing zo snel verschil kan maken. Daarbij is het belangrijk dat ouders weten hoe ze de aanpassingen thuis kunnen toepassen. “We doen het voor, laten ouders het zelf proberen en kijken mee. Zo kunnen we direct bijsturen als dat nodig is.”
Korte lijnen
De lijntjes met de logopedist zijn kort. Ouders kunnen ook telefonisch contact opnemen als ze zich zorgen maken of vragen hebben over het eten of drinken van hun kindje. “Het gaat bij preverbale logopedie om hele jonge kinderen en voor ouders kan het best spannend zijn als drinken niet goed gaat. Je wilt dat je kindje goed groeit en daarvoor moet het wel goed kunnen drinken.”
Wie vragen heeft over het eten of drinken van een kindje, kan daarom contact opnemen met een logopedist. Een verwijzing is nodig om de behandeling te starten. Die kan via de huisarts of het consultatiebureau worden geregeld. “Maar ouders mogen ons ook gewoon bellen als ze eerst een vraag hebben. Dan kunnen we samen kijken wat er nodig is.”
